ΤΟΥΡΙΣΜΟΣ ΚΑΙ ΕΥΡΩΠΑΪΚΑ ΜΟΥΣΕΙΑ

Σε όλη την Ευρώπη παρατηρείται μια εντυπωσιακή δραστηριότητα στον χώρο των μουσείων. Έργα βελτίωσης υποδομών, ανακαίνισης, προσθήκης νέων πτερύγων βρίσκονται σε εξέλιξη σε πολλές χώρες, από την Ολλανδία και την Ελβετία,  τη Σουηδία και τη Νορβηγία, την Ουγγαρία και την Εσθονία έως την Πορτογαλία και το Ηνωμένο Βασίλειο. Η προσπάθεια των περισσότερων χωρών επικεντρώνεται στην αναγέννηση του αστικού περιβάλλοντος μέσω της συγκέντρωσης όσο το δυνατόν περισσότερων μουσείων σε ένα συγκεκριμένο χώρο, που θα λειτουργήσουν ως κεντρικοί άξονες όχι μόνον πολιτιστικής αλλά και τουριστικής δραστηριότητας.  Οι πόλεις συναγωνίζονται μεταξύ τους στην προσέλκυση του παγκόσμιου ενδιαφέροντος, ώστε μέσω των μουσειακών συλλογών και εκθεμάτων να προσελκύσουν όσο το δυνατόν μεγαλύτερο αριθμό επισκεπτών από όλο τον κόσμο.  Τα μουσεία στην Ευρώπη βρίσκονται αντιμέτωπα με μια νέα πρόκληση: πώς να συμβάλουν στην ενίσχυση των πόλεων στις οποίες εδρεύουν ως  παγκόσμιων τουριστικών προορισμών. Τα επιτυχημένα παραδείγματα πόλεων, όπως το Μπιλμπάο – με το μουσείο Guggenheim – ή η Αθήνα –με το νέο μουσείο της Ακρόπολης –  καλλιεργούν την ελπίδα για παρόμοια ή/και μεγαλύτερη ανταπόκριση εκ μέρους του κοινού και σε μικρότερα ή/και τοπικά μουσεία ώστε να εξελιχθούν σε πολιτιστικά οικοσυστήματα  ελκυστικά σε ξένο κοινό με ανάλογη προβολή των πόλεων στις οποίες εδρεύουν.   Σε αυτό στοχεύουν εκτός από τα έργα υποδομής και οι εκθέσεις  και οι άλλες δραστηριότητες που οργανώνουν. Αντιπροσωπευτικά παραδείγματα υπάρχουν όλο και σε περισσότερες ευρωπαϊκές πόλεις: στη Βουδαπέστη, στη Στοκχόλμη, στην Κοπεγχάγη, στο Ελσίνκι, στη Λισαβόνα, στο Λονδίνο κ.ά.  Ανάλογη είναι και η προσπάθεια να ιδρυθούν σε ορισμένες από τις πόλεις παραρτήματα μεγάλων μουσείων, που θα προσδώσουν λαμπρότητα και θα προσελκύσουν το ενδιαφέρον παγκόσμιων επισκεπτών. Σε αυτή την κατηγορία ανήκει η ίδρυση παραρτήματος του Μουσείου Guggenheim στο Ελσίνκι- το 3ο στην Ευρώπη μετά τη Βενετία και το Μπιλμπάο, πόλη που αποτέλεσε παγκόσμιο τουριστικό προορισμό μετά την ίδρυση εκεί του εντυπωσιακού μουσείου το 1997. Έως το 2020 η Βαρκελώνη θα έχει αποκτήσει το δικό της Μουσείο Ερμιτάζ (το 2ο εκτός Ρωσίας μετά το Άμστερνταμ). Μετά τη Μάλαγα, οι Βρυξέλλες θα αποκτήσουν το δικό τους Κέντρο Πομπιντού κλπ. Αυτή η άνθιση που παρατηρείται στα μουσεία, δεν είναι αποκλειστικά ευρωπαϊκό φαινόμενο, αλλά παρατηρείται και εκτός Ευρώπης. Για την Ευρώπη όμως, εν μέσω μάλιστα οικονομικής ύφεσης, ο τουρισμός έχει εξελιχθεί σε μια ισχυρή βιομηχανία και οι πόλεις αναζητούν τα στοιχεία εκείνα που θα τις αναδείξουν σε πόλους έλξης τουριστών, με αποτέλεσμα τα μουσεία να αναδεικνύονται σε ουσιαστικούς παράγοντες ανάπτυξης. Συγχρόνως βρίσκονται αντιμέτωπα και με τον κίνδυνο να εξελιχθούν σε καταναλωτικούς πόρους, εφευρίσκοντας συνεχώς νέους τρόπους ικανοποίησης ενός αδηφάγου κοινού, το οποίο, όπως έχει παρατηρήσει ο  Zygmunt Bauman, εθισμένο στην κατανάλωση, αντιμετωπίζει με την ίδια καταναλωτική προσέγγιση τα προϊόντα του πολιτισμού, όπως τα εμπορεύματα των πολυκαταστημάτων που αλλάζουν σχεδόν σε καθημερινή βάση ώστε να ικανοποιούν αενάως τις επιθυμίες του.