Η ΠΟΛΙΤΙΣΤΙΚΗ ΔΙΠΛΩΜΑΤΙΑ ΣΕ ΝΕΑ ΠΡΟΟΠΤΙΚΗ;

Στις 7 Απριλίου 2014 πραγματοποιήθηκε στις Βρυξέλλες συνέδριο για την προπαρασκευαστική δράση «Ο Πολιτισμός στις Εξωτερικές Σχέσεις της ΕΕ»  μια πρωτοβουλία που χρηματοδοτείται από την Ευρωπαϊκή Ένωση, υλοποιείται από την Ευρωπαϊκή Επιτροπή, Γενική Διεύθυνση Εκπαίδευσης και Πολιτισμού, με την υποστήριξη της Κοινοπραξίας οκτώ πολιτιστικών ιδρυμάτων και οργανισμών, η οποία και ανέλαβε μετά από   ανοικτή πρόσκληση για την υποβολή προσφορών τη σύνταξη μελέτης και προτάσεων για το θέμα αυτό (http://cultureinexternalrelations.eu/).  Δύο ήταν τα κύρια ζητήματα  που απασχόλησαν τους συνέδρους:  ‘Πώς μπορεί και με τι πρέπει να μοιάζει η μελλοντική πολιτιστική διπλωματία;’ και ‘ Ποιο ρόλο θα πρέπει να διαδραματίσει ο πολιτισμός στις εξωτερικές σχέσεις της ΕΕ; ‘ Τα συμπεράσματα της έκθεσης της κοινοπραξίας  συνόψισε ο  Επιστημονικός Υπεύθυνος της ομάδας της Προπαρασκευαστικής Δράσης καθηγητής Yudhisthir Raj Isar. (http://cultureinexternalrelations.eu/wp-content/uploads/2014/04/Raj-Isar-Presentation.pdf). Η έκθεση της κοινοπραξίας θα εμπλουτιστεί και με τις συγκεκριμένες προτάσεις των συμμετεχόντων στο συνέδριο.  Η λήψη αποφάσεων  θα γίνει από τη νέα ομάδα λήψης αποφάσεων που θα προκύψει μετά τις ευρωπαϊκές εκλογές του Μαΐου.  Πάντως έχει ήδη καταστεί σαφές πως απαιτείται μια νέα πολιτική με στενή συνεργασία και εμπιστοσύνη μεταξύ των ενδιαφερομένων μερών, ώστε να υπάρξει  αλλαγή και νέα ώθηση στον τρόπο  με τον οποίο ο Πολιτισμός θα διαδραματίσει έναν νέο ρόλο στο σύσφιξη των σχέσεων και τη συνεργασία μεταξύ των λαών, όπου λόγο θα έχουν όλες οι πολιτιστικές εκφράσεις, τόσο της δημιουργικής και πολιτιστικής βιομηχανίας όσο και της πολιτιστικής κληρονομιάς.  Πρόκειται για ένα σύνθετο εγχείρημα που έχει ανάγκη από καινοτόμες στρατηγικές με δεδομένο ότι η πολιτιστική διπλωματία διαφέρει από περιοχή σε περιοχή, έχει βαθιές ρίζες και είναι άμεσα συνδεδεμένη με τις ιστορικές και πολιτιστικές παραδόσεις των διαφόρων περιοχών, αλλά και των ατόμων που την ασκούν. Περιλαμβάνει ένα περίπλοκο σύνολο παραγόντων, σύμφωνα με τους οποίους οι πολιτιστικές αξίες και οι πολιτιστικοί πόροι αποτελούν το κύριο μέσο για την προώθηση της ταυτότητας, την κατανόηση και τον διάλογο με άλλα άτομα και λαούς και την άσκηση επιρροής στη διεθνή σκηνή, γεγονός που –μαζί με τα θέματα που εξετάζει, το ευρύ κοινό στο οποίο απευθύνεται και τους πόρους που χρησιμοποιεί– τη διακρίνει από την παραδοσιακή διπλωματία. Δεν είναι πλέον οι κυβερνήσεις που την ασκούν σε διακρατικό επίπεδο, αλλά νέοι ανεξάρτητοι φορείς, όπως είναι τα Δίκτυα, τα Πολιτιστικά Ιδρύματα, οι συνεργαζόμενοι καλλιτέχνες και δημιουργοί που αναπτύσσουν τους δικούς τους διαύλους επικοινωνίας και συνεργασίας ανάγοντας την πολιτιστική συνεργασία ως τη νέα δυναμική μορφή της πολιτιστικής διπλωματίας. Η πρωτοβουλία επομένως της Προπαρασκευαστικής δράσης της ΕΕ για να επιτύχει δεν θα πρέπει να περιοριστεί στις καταγραφές και εκθέσεις των διαφόρων πολιτιστικών δράσεων των κρατών, αλλά να προτείνει εργαλεία και στρατηγικές που θα ενδυναμώσουν τη συνεργασία μεταξύ των πολιτιστικών φορέων όλων των μορφών του Πολιτισμού. Είναι γνωστό πως η έμφαση της πολιτιστικής στρατηγικής σε επίπεδο ΕΕ για τον 21ο αι.  επιδιώκεται να δοθεί   στη δημιουργική και πολιτιστική βιομηχανία θεωρώντας ότι έτσι θα δοθεί και μια απάντηση στο πρόβλημα της ανεργίας και της οικονομικής ανάπτυξης. Δεν πρέπει όμως να παραμεληθεί ο τομέας της πολιτιστικής κληρονομιάς, -Μνημεία- Μουσεία- Ιστορικές θέσεις- που διαθέτουν τη δυναμική μέσα από στοχευμένες παρεμβάσεις να προωθήσουν τον διάλογο, την επικοινωνία, καθώς και  την οικονομική και κοινωνική ανάπτυξη.